به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خوش آمدید. / ثبت نام کنید / ورود
 
  • بازرسی

واحد بازرسی و رسیدگی به شکایات اداره کل

آموزش و توسعه فعالیت های هنری آماده

دریافت انتقادات، شکایات و پیشنهادات 

در خصوص مراکز آموزشی تحت پوشش می باشد.

تلفن  : 88840149 - 88841330 - 88841804 - 88842065

  • ارزشیابی های توانمند ساز

ارزشیابی های توانمند ساز

ارزشیابی عبارت است از جمع آوری نظام‌مند اطلاعات برای کسب شناخت ، بهبود عملکرد یادگیری ، تعامل و برنامه‌ریزی  برای آینده.

ارزشیابی توانمند ساز یعنی فرایند ارزشیابی ارزشیابی ها با رویکرد توانمند کردن برای پیشرفت  و بالندگی به گونه‌ای که فرد ارزشیابی شونده خود توان شناخت وضعیت موجود و روش‌های رسیدن به نقطه مطلوب  را برای بهبود عملکرد و بصیرت لحظه به لحظه و ایجاد قابلیت درونی و ممیزی برنامه‌ها را برای آینده داشته باشد.

ارزشیابی توانمند ساز از سال 2000 در ادبیات مدیریت جهان توسط فردی بنام فیتر من طراحی شده است.

 

نسل‌های ارزشیابی

آقایان گوبا ولینکلن چهارنسل ارزشیابی را طبقه‌بندی کردند.

نسل اول : ارزشیابی (معادل اندازه گیری)

میزان کارایی و اثر بخشی را فردی مورد بحث قرار می‌داد این ارزشیابی یک کار فنی بود  در حوزه آموزشی مثلاً در مدرسه دانش و توانایی هنرآموز را با تست اندازه گیری می‌کردند میزان اطلاعات و آموخته‌ها و دانسته‌ها و محفوظات مورد اندازه گیری  واقع می‌شد.

 

نسل دوم ارزشیابی (معادل توصیف)

در نسل اول خود هنرآموز و یا دانش‌آموز از نظر اطلاعات ، محفوظات مورد ارزشیابی قرار میگرفت اما در نسل دوم فردی بنام رالف تایلر یک گام به جلو برداشت و گفت باید برنامه‌ها ، اهداف آموزشی باید مورد ارزشیابی قرار بگیرند که آیا این برنامه‌ها ، اهداف در زمان و در مکان مورد اجرا قابلیت پیاده سازی و اندازه‌گیری دارند یا نه او به نقاط قوت و ضعف طراحی برنامه‌های آموزشی و چگونگی اجراء و کاربرد آن را مد نظر قرار داد.

 

نسل سوم : ارزشیابی ( قضاوت)

در نسل سوم ارزشیابی باز گام بعدی برداشته  شد و آقایان گوبا و لینکلن موضوع قضاوت را مطرح کردند یعنی آیا اهداف ، برنامه‌ها و اقدامات آموزشی ما و کارکردهای ما اصولاً ارزشمند هستند اینکه گفتیم می‌خواهیم برنامه و اهدافی را تدوین و اجراء کنیم  قبلاً قضاوت کنیم تا چه اندازه اصولا اهداف و برنامه‌ها ارزش کارکردی و فایده‌مندی دارند.

جمع بندی و نقایص این سه نسل از تعاریف و نگرش‌ها

1-    در هر سه این موارد ارزشیاب ، یا ارزیاب فرد بیرونی است و می‌خواهد یا هنر آموز یا دانش آموز یا کارآیی و اثر بخشی اهداف ما را مورد ارزیابی قرار دهند. در این حالت بین ارزیابی شونده و ارزیاب حالت نا برابر و حالت غیر منصفانه وجود دارد

2-    این تعاریف در تطابق با محیط و شرایط و تکثیر گرایی در محیط دچار مشکل هستند.

3-    روش‌های ارزیابی و ارزشیابی دارای وابستگی و همبستگی نبود.

4-    ارزشیاب دارای مسئولیت اخلاقی ،‌تعهدی ، انسانی در کارنیست صرفا یکسری فرم‌ها و یکسری آمار و ارقام را پر می‌کرد و نهایتاً آن ها را تفسیر میکرد.

اما نسل چهارم ارزشیابی (ارزشیابی‌های توانمند ساز) ارزشیابی‌های فرایند

در نسل چهارم ارزشیابی‌های توانمند ساز فرایندها تفسیر و تحلیل می‌شوند.

کل افراد ذی علاقه ، ذی مدخل، ذی‌نفع ، ذی‌صلاح در فرایند ارزشیابی مورد توجه قرار می‌گیرند.

-         به انگیزه ها ، علایق ، سلایق همه ذینفعان سازمان توجه می شود.

-         به میزان وفاق ،  تعاملات ، تبادل اطلاعات ، از طریق مذاکره و گفتگو و تعامل توجه می‌شود.

-         در ارزشیابی توانمندساز قبل از هر چیزی به فرد ارزشیابی شونده اجازه داده می‌شود که ناتوانی‌ها ، سختی‌ها ، مشکلات و تنگناهای خود را مشخص و روش‌های بهبود فرایندها را پیشنهاد و یا درخواست نماید.

در ارزشیابی توانمند ساز باور بر این است که ارزشیابی یک جریان پویا ، تعاملی و دائمی است و باید کل فرایند 360 درجه به شکل جمعی و به هم پیوسته مورد توجه قرار گیرد . فرایند های سیاسی اجتماعی ، اقتصادی ، محلی ، فرهنگی به قدر خود اهداف و برنامه‌های مدون شده و فنی اهمیت دارد.

در ارزشیابی توانمندساز یک فرایند یادگیری ، یاددهی ، سازمان‌های یادگیرنده و روش‌های برگشت پذیر و دائماً در حال تکوین در سازمان‌ها شکل می‌گیرند.

فرد ارزشیاب کننده و ارزشیابی شونده هر دو موقعیت برابر با تعاملات متقابل اطلاعات و توانمندی خود را با هدف رسیدن به اهداف و برنامه‌های آتی روی هم می‌گذارند.

 

 

 

چند ویژگی دیگر

1-    ارزش مشترک بین ارزشیاب و ارزشیاب شونده وجود دارد یعنی هر دو مسئول ، هر دو پاسخگو هر دو صاحب کارند هر دو نگرش ارزشی به کار دارند پس وظیفه من این است ، وظیفه تو آن است ، یا من مأمورم و معذور دیده نمی شود یا این مشکل توست دیگر معنایی ندارد.

علت‌ها ، شرایط و رخدادها در هر شرایط خاص خودشان تفسیر و درک می‌شوند و فرایندها غیرخطی تحلیل می‌شوند و همیشه یک موضوع و یک علت یک اثر به جا نمی‌گذارد ممکن است در شرایط متفاوت ، متفاوت باشد.

قابلیت + ظرفیت =  توانایی

 

ارزشیابی توانمند ساز یعنی توجه به قابلیت ها و افزایش آنها در فرد ، افزایش ظرفیت در محیط اگر این دو بود توانایی خلق می‌شود و ارزشیابی توانمند ساز یعنی خلق فرصت‌ها و شرایط بهینه و بهبود روش‌ها و اقدامات و برنامه‌ها برای برنامه‌ریزی بهتر برای آینده .

ارزشیابی توانمند ساز می‌گوید.

داده ها !  اطلاعات ! دانش !بصیرت (فرد) یعنی ظرفیت سازی ، قابلیت سازی

 

این ارزشیابی توانمند ساز سه مرحله را طی میکند.

1-    رسالت‌ها ، اهداف ، نقشه راه سازمان ترسیم شود.

2-    اهداف ، برنامه‌ها ، عملیاتی تعریف و فازبندی شود.

3-    افراد در اجرای برنامه‌ریزی برای آینده کل فرایندها را در تعامل با کار تیمی دنبال کنند.

پس کلید واژه دیگر ارزشیابی توانمند ساز توجه به ذینفعان در مفهوم عام است که با هم تعامل و ارتباط داشته باشند. دارای نقشه راه مدون باشند، و بتوانند در بستر آن تعاملات و طرح مشکلات و تنگناها با هم‌فکری ، هم‌افزایی ، تبادل دانش و اطلاعات به گونه‌ای بستر سازی کنند که بتواند مسائل خودشان را در راستای دستیابی به اهداف سازمانی در حوزه شغلی خود مرتفع نمایند.

پس ارزشیابی توانمند ساز ،‌ ارزشیابی فرایندهاست، ‌کل فرایند 360 درجه ارزشیابی پیامدها است. نوعی ارزشیابی خلق فرصت جدید در محیط برای برنامه‌ریزی برای آینده است ارزشيابی توانمندساز باید بتواند استعدادهای فردی کارکنان را شکوفا کند و در عین حال فرصت‌های بزرگی در محیط خلق کند. پس اندازه‌‌گیری برنامه‌ها اندازه‌گیری کمی و یا کیفی اقدامات توجه به اهداف و منابع و پرکردن فرم‌ها و قضاوت در مورد کمی و کاستی‌ افراد دیگر جایی در ادبیات جدید مدیریت ندارد.

 

اقدامات مورد نیاز

1-    آموزش مفاهیم ضرورت‌ها و روش‌ها

2-    تبادل اطلاعات ، تعاملات بین گروه‌ها

3-    حمایت‌گیری هدایت‌گری و مستندسازی اقدامات

4-    شفاف‌سازی و همسوسازی اطلاعات و تعاملات

5-    گسترش راهبردها و برنامه‌ها

6-    بسط ارزشیابی‌های اثر بخش برای بهبود برنامه‌های آتی

 

سودمندی ارزشیابی توانمندساز کجاست

1-    تبادل دانش و تولید دانش و بینش جدید

2-    مهارت‌های افزایش یافته خط مشی که عوض می‌شود.

3-    ریسک کارها پایین می‌آید.

4-    نگرش‌ها ارتقا یافته و تغییر می‌کند. انگیزش‌ها عوض می‌شود.

5-    سازمان روز به روز نو می‌شود خلاقیت و نوآوری و سازمان‌ یادگیرنده می‌شود.

6-    انتخاب ها و ارزش‌ها ارتقاء می‌یابد .

7-    آرمان ها تغییر می‌یابد.

8-    خود شکوفایی

9-    جان انسانی عوض می‌شود. انسان آماده می‌شود به درخواست‌های بزرگ پاسخ دهد.

10-   نظام‌مند یا روش‌مندی در اجرای پروژه‌ها  و برنامه‌ها

11-   برطرف کردن انتظارات بیشتر ذی‌نفعان و مشارکت جویی آنان در برنامه‌ها

12-   ظرفیت‌سازی در محیط، ‌افزایش قابلیت‌ها و توانمند شدن افراد

بهره‌وری در کار ، ایجاد خردمندی ، توسعه در بنیادهای فکری ، فلسفی و خدمات